Witamy

Witam serdecznie w moim Albumie Rodzinnym. Nazywam się Monika Rebizant-Siwiło. Z zapałem odtwarzam historię rodu Rebizant po mieczu i Gruszczyńskich po kądzieli. Wśród nazwisk bliskich sercu są także: Schienbein, Korincic, Kudyba, Zaborniak, Mielniczek, Siwiło, Piotrowscy...

To moja pasja, bo odkrywanie czyjegoś życia jest jak poszukiwanie na strychu pełnym pamiątek...  

   

 

Wiadomości rodzinne
paź 24, 2016
JÓZEF REBIZANT skomentował jedno zdjęcie Józef Rebizant:
 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy 1975r 
kwi 21, 2016
Jozef Brozko dodał jedno zdjęcie JB do albumu „Family photos
 
Jozef Brozko zaktualizował swój profil.
Jozef Brozko zaktualizował swój profil.
lip 06, 2013
Ewa Wacherlohn dołączyła do strony.
gru 16, 2012
Shellie Kolavic Gray dołączyła do strony rodowej: Witryna rodzinna
paź 07, 2012
Monika Rebizant wysłała artykuł: Jakub Schienbein - opis fotografii
lip 21, 2012
Shellie Kolavic Gray dołączyła do strony rodowej: Kolodziej Tree Web Site
maj 20, 2012
Jozef Brozko dołączył do strony.
lut 14, 2012
Monika Rebizant dołączyła do strony.
lut 13, 2012
Monika Rebizant dodała komentarz Anna Rebizant :
 Anna Zaborniak, córka Ewy i Andrzeja, ur w 1901, żona Aleksandra 
Monika Rebizant dodała komentarz Aleksander Rebizant :
 Mój pradziadek po mieczu, Aleksander Rebizant, był z zawodu tkaczem i miał we wsi Rebizanty zakład tkacki,
ożenił się z Anną z domu Zaborniak. W Rebizantach mówiono na pradziadka "Tkacz". 
Monika Rebizant dodała komentarz Michał Kudyba :
 Michał Kudyba, mój pradziadek, ojciec babci Stanisławy, urodził się w Hucie Różanieckiej w 1898 roku
Za pracą wędrował do Lwowa. W Borkach Dominikańskich poznał Stefanię Radwańską, z którą się ożenił.
Podczas I wojny światowej walczył prawdopodobnie w armii gen. Hallera i był w Afryce ( ten czas jest jeszcze nie do końca wyjaśniony) 
Monika Rebizant dodała komentarz Stefania Kudyba :
 Stefania Kudyba z domu Radwańska, córka Agnieszki i Jana, urodzona w 1907 roku w Borkach Dominikańskich k.Lwowa, parafia Brzuchowice, zmarła w 1982 roku,żona Michała Kudyby
Urodziła 14 dzieci, w tym 3 razy bliźnięta,pierwsze i ostatnie bliźnięta zmarły
Dzieci Stefanii i Michała:
1.Tadeusz ur. 1925
2.Kazimierz 1927
3.Władysław 1929
4. Stanisława - moja babcia - 1931
5.Helena 1933 po mężu Ważna
6.Franciszka 1935
7.Wojciech 1942
8. Elżbieta 1942
9. Franciszek 1946 
Monika Rebizant dodała łącze do: Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa
Monika Rebizant wysłała artykuł: Mikołaj Rebizant przeprowadza Piłsudskiego przez Tanew
Monika Rebizant zaprosiła Maria Lewkowicz na stronę.
Monika Rebizant zaprosiła Franciszek Rebizant na stronę.
Monika Rebizant zaprosiła JÓZEF REBIZANT na stronę.
gru 23, 2011
Sylwia Kamińska-Tymińska wysłała prośbę o uczynienie członkiem.
lip 27, 2011
Monika Rebizant dodała 52 zdjęcia do albumu „Fotografie z lat 1912- 1915
Pokaż więcej
 
 
Monika Rebizant stworzyła nowy album Fotografie z lat 1912- 1915
Pokaż album
Monika Rebizant wysłała artykuł: Fotografie z lat 1912 - 1915
Monika Rebizant dodała 3 zdjęcia do albumu „Józef Rebizant obrazy
Pokaż album
 
 
Monika Rebizant dodała 18 zdjęcia do albumu „Rebizanty
Pokaż więcej
 
 
Monika Rebizant stworzyła nowy album Rebizanty
Pokaż album
mar 29, 2011
Monika Rebizant dodała łącze do: Ormianie
  Obejrzyj stare wiadomości
Wiadomości
Genealogia:Jakub Schienbein - opis fotografii
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 7 paź 2012 10:19

Płaszcz Mantel M. 1908 tylko w umundurowaniu zimowym, sięgający do kolan, dwurzędowy ( 2 x 5 guzików) z wyłogami na kołnierzu.

Guziki początkowo z numerem ( emblematem), białe luz żółte, w trakcie wojny zastąpione gładkimi w kolorze ochronnym.

Pod szyją tradycyjny rodzaj kołnierza, który przypominał koloratkę duchownego tzw. Halsbinde, koloru czarnego z białym brzegiem. Noszony był obowiązkowo przez wszystkich członków C.K. Armii.

Na nogach podkute kamasze do kostki. Spodnie – wąskie.

Przy lewym boku, zawieszony na pasie bagnet do karabinu, prawdopodobnie Nagant – Mosin wzr. 1891.

Zdjęcie zostało zrobione w czasie zimy ( 1915 lub 1916 rok)

W Stryju – mieście położonym najbliżej Skolego/ Demni Wyżnej, znajdowała się Komenda Uzupełnień X Korpusu, z której rekruci zasilali szeregi 9 Galicyjskiego Pułku Piechoty (9JR) im Hrabiego Clerfayt”.

Dywizja 24

Brygada 47

Guziki żółte

Wyłogi zielono – jabłkowe

Informacje na podstawie książki: Tomasz Nowakowski, „ Armia Austro – Węgierska 1908 – 1918”

0 komentarzy|104 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Historie rodzinne:Mikołaj Rebizant przeprowadza Piłsudskiego przez Tanew
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 13 lut 2012 11:06

Artykuł w załączniku pdf został pozyskany z Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej.

Jest to fragment książki Bibljoteka Pamiętników " Z niedawnej przeszłości" pod red. Dra E. Kipy Nr I uwolnienie Piłsudskiego (wspomnienia organizatora ucieczki )

Warszawa 1924 rok

Nazwisko Rebizant pojawia się w wersji Rybizant ( zapis być może fonetyczny).

Mikołaj Rebizant jest prawdopodobnie moim pra pra dziadkiem lub pra pra dziadkiem stryjecznym, poszukiwania dokumentów trwają...

Historia jest znana we wsi Rebizanty nad Tanwią, w miejscu przeprowadzenia Piłsudskiego stoi pamiątkowy kamień. Mikołaj otrzymał od Piłsudskiego glejt do wystawienia budynków gospodarczych w podzięce za pomoc.

0 komentarzy|126 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Ogłoszenia:Fotografie z lat 1912 - 1915
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 27 lip 2011 11:23

Drodzy Odwiedzający, Pasjonaci, Genealodzy, Miłośnicy wspomnień i historii - proszę o pomoc, dotyczącą zamieszczonych poniżej fotografii z lat 1912 - 1915.

Na strychu rodzinnego domu w Rybnicy, odnalazłam szklane klisze, które po wywołaniu odsłaniają miejsca i ludzi nie związanych z moją rodziną. Fotografie zostały wykonane w zakładzie fotograficznym we Lwowie i prawdopodobnie uwieczniono na nich gospodarstwo położone w dawnej Galicji. Być może, związane są z pałacem w Rudzie Różanieckiej, ale to tylko moje przypuszczenia. Proszę o kontakt, jeśli ktoś z Państwa dostrzegłby w zamieszczonych fotografiach znajome miejsca lub rysy twarzy. Z góry dziękuję za pomoc. Monika

Zdjęcia znajdują się w Albumie Fotografie z lat 1912- 1915

0 komentarzy|77 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Genealogia:Wszystkie drogi prowadzą do Legionów...- domysły i interpretacje genealogiczne na temat Jakuba Schienbein'a
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 9 mar 2011 11:53

ROK 1896

Jakub urodzony w 1896 roku, mógł już w Gimnazjum zetknąć się z patriotyczną młodzieżą polską lub przysłuchiwać lekcjom historii po nadaniu Galicji autonomii. Galicja była wówczas obszaem, na którym w sposób niemal nieskrępowany przez zaborcę rozwijało się życie narodowe Polaków

ROK 1910 -1914

Mógł słyszeć o 13 Galicyjskim Pułku Ułanów, który istniał w latach 1860-1914 i skupiał byłych powstańców styczniowych oraz mieszkańców Galicji Środkowej, okręg uzupełnień XI AK Lwów, Służyło w nim 55% Rusinów, 42% Polaków, 3% innych narodowości. Barwy pułku to ciemnoniebieska rogatywka i guziki z białego metalu.

W 1910 roku Jakub miał 14 lat. Mógł zetknąć się w Galicji z Drużynami Strzelca oraz Związkiem Strzeleckim, na bazie których Piłsudski stworzył Pierwszą Kompanię Kadrową na czele której wyruszył do Kielc 5-6 sierpnia 1914 i powrócił do Galicji z powodu braku odzewu, formując Legiony Polskie.

Z inicjatywy działaczy galicyjskich powstał Naczelny Komitet Narodowy w Galicji, który chciał w sojuszu z Austro-Węgrami utworzyć u boku cesarsko-królewskiej armii oddziałów polskich a w przyszłości Austro-Węgro-Polski.

Władze austro –węgierskie nie były temu przychylne, jednak potrzeba bitnego żołnierza kazała im wydać zgodę na powstanie Legionów, chociaż duszono w nich polski charakter.

ROK 1914

Jakub w 1914 roku miał 18 lat. Mógł zgłosić się do C. K. Armii Austro-Węgierskiej jako jednorazowy ochotnik (po maturze?), mógł wybrać miejsce i rodzaj broni, mógł pozostać w armii i szybko awansować. Podobną karierę zrobił w ten sposób Władysław Sikorski.

Armia Austro- Wegierska:

Każdy pułk miał na stałe przypisany okręg uzupełnień, ze względu na występowanie wielu narodowości. Językiem służbowym był zawsze niemiecki lub tzw. „język pułkowy”, czyli język którym posługiwało się 20% żołnierzy, jeden z 10 oficjalnych języków monarchii.

Język niemiecki był wszędzie na 1 miejscu.

W chwili wybuchu I wojny światowej, całe terytorium Austro- Węgier było podzielone na 16 okręgów wojskowych.

Armia składała się z trzech członów:

1.Wojska liniowe

2. Obrona Krajowa ( Wegierska, Austriacka)

3. Pospolite Ruszenie ( głównie starsze roczniki)

Skład narodowościowy armii austro- węgierskiej:

Na 100 żołnierzy c.k. przypadało:

267 Niemców

223 Węgrów

135 Czechów

85 Polaków

81 Rusinów

67 Chorwatów i Serbw

64 Rumunów

26 Słoweńców

14 Włochów

W 1914 roku, gdy Jakub miał 18 lat, Front I wojny dzielił się na południowy ( bałkański) i północny ( galicyjski), ten z kolei na 4 Armie.

8 Brygada Piechoty brała udział w bitwie pod Komarowem 26 sierpnia-2IX 1914 roku (?)

ROK 1915

Jakub mógł trafić do 8 Brygady Piechoty (gen mjr Boog, Obst. Mietzl), wchodzącej podobnie jak I Brygada Legionów dowodzona przez Piłsudskiego do 4 Dywizji Piechoty Austro-Węgier. (Brygady 4 Dywizji Piechoty wchodziły w skład II Korpusu Austro-Węgier)

W maju 1915 roku mógł zetknąć się z Piłsudskim, dowodzącym I Brygada Legionów. Czy właśnie wtedy, czy już wcześniej Jakub „zaraził się” sprawą Polską i w jaki sposób stał się żołnierzem Legionów?

Piłsudski wywarł na jego życie ogromny wpływ. W 1935 roku , Jakub w wieku 39 lat rozpacza po śmierci Marszałka, twierdząc, że „Polska przepadła…” Jest wówczas Komendantem Granatowej Policji w Skolem ( wcześniej Kuty, Klimiec, Kosowo), mężem Polki, dla której porzuca ewangelickie wyznanie swoich niemieckich przodków, ojcem 4 dzieci.

ROK 1916

20 IX 1916 roku nazwa Legiony Polskie została w terminologii austriackiej zastąpiona nazwą Polski Korpus Posiłkowy.

Gdy Jakub ma 20 lat, cesarz niemiecki i austro-węgierski ogłaszają akt 5 listopada 1916 roku, tworząc Królestwo Polskie – zalążek niepodległego państwa polskiego .

ROK 1917

10 kwietnia 1917 roku, Legiony zostają rozwiązane

W czerwcu 1917 Austria przekazuje Legiony Niemcom

W lipcu 1917 dochodzi do kryzysu przysięgowego

Czy właśnie wtedy Jakub decyduje się lub korzysta z możliwości i zostaje żołnierzem Polskiego Korpusu Posiłkowego? – formacji stworzonej przez Austrię z żołnierzy pochodzących z Galicji, głównie z I i III Brygady Legionów, którzy nie złożyli przysięgi na wierność cesarzowi.

Domysły te wydają się słuszne, ze względu na to, ze Jakub musiał być zasłużonym żołnierzem Legionów, inaczej nie mógłby znaleźć się w strukturach polskiej policji państwowej, które pozwoliły mu sprawować funkcje Komendanta Granatowej Policji…

Po kryzysie przysięgowym 1 września 1917 roku Władysław Sikorski został mianowany przez Piłsudskiego dowódcą Ośrodka Uzupełnień Polskiego Korpusu Posiłkowego w Bolechowie, od 22 X organizował jednostki w Galicji.

Czy Jakub wstąpił jako ochotnik do Korpusu Posiłkowego, a następnie do Wojskowej Żandarmerii Polowej? Milicji Ludowej , przekształconej z kolei w Policję Państwową?

PPS i Tomasz Arciszewski, ur.1877 roku, pracował w fabrykach , w latach 1908-1911 działał we Lwowie w tajnym Związku Walki Czynnej, w latach 1911-1912 pracował we Lwowie, Borysławiu, Stanisławowie i Zaleszczykach

Pogotowie Bojowe PPS ( Samoobrona Robotnicza) od 1917 do 1918 pod okupacją niemiecką i austriacką, członkowie składali przysięgę.

ROK 1918

W Krakowie od września 1918 roku organizowano Milicję Obywatelską, w Małopolsce Straż Obywatelską (Hausner), Polska Komisja Likwidacyjna przystąpiła do tworzenia organów policyjnych, w Małopolsce Wschodniej powstała Wojskowa Żandarmeria Polowa.

Milicja Ludowa PPS grudzień – styczeń 1918-1919

5 grudnia 1918 Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał dekret o upaństwowieniu Milicji Ludowej PPS

Komendantem Głównym Milicji był oficer Legionów – kpt. Ignacy Boerner.

Wraz z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych opublikowano odezwę, która określała ponadto, iż członkami Milicji Ludowej mogą być ochotnicy:

  • mający od 20 do 30 lat nieżonaci, umiejący czytać i pisać;

Jakub spełniał te wymogi: miał 22 lata, był wykształcony(?), na pewno miał maturę, ożenił się prawdopodobnie w 1920 roku, ponieważ ok 1921 na świat przyszła jego najstarsza córka Janina, mająca lat 18 w 1939 roku, podobnie jak Jakub w roku 1914…

  • posiadający poręczenie kilku (co najmniej dwóch) poważnych i znanych obywateli, względnie miarodajnej instytucji społecznej;

Kto poręczył za Jakubem? Czy była to znana postać, czy instytucja? Musiał otrzymać dobre referencje, jako Niemiec z dziada pradziada… W osobie Jakuba dokonała się całkowita polonizacja…

Policja Państwowa (w skrócie PP) – umundurowana i uzbrojona organizacja pełniąca funkcje porządkowe oraz anty kryminalne na terenie Polski w latach 1918-1939

24 lipca 1919 r – ustawa o Policji Państwowej. Organizacja policji została dostosowana do podziału sądowego:

Komendant główny( zależny od MSW)

Województwo – Komenda Kręgowa Policji

Powiat – Komenda Powiatowa Policji

Komisariaty i Posterunki

0 komentarzy|77 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:Brzeżany - historia
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 23 lut 2011 11:35

Brzeżany

Brzeżany - rys historyczny

Dokładne ustalenie kiedy powstała osada Brzeżany jest jeszcze niemożliwe. Prawdopodobnie była jedną w kilku osad, które założył Władysław II Opolczyk, działając w imieniu króla Ludwika Węgierskiego (król w Polsce 1370-1382). Osadnicy sprowadzeni na te tereny pochodzili prawdopodobnie z Brzegu na Śląsku (stąd nazwa Brzeżany).

Jednak dopiero rok 1530 jest przełomowy dla historii tej osady. Oto król Zygmunt I Stary w uznaniu zasług zezwolił Mikołajowi Sieniawskiemu na przekształcenie dzielniczej wsi Brzeżany w miasto, lokowane na prawie magdeburskim. Tak więc wojewoda ruski i wielki hetman koronny Mikołaj Sieniawski jest uważany za założyciela miasta.

Przez kolejne lata wielki ród Sieniawskich rozbudowywał miasto i jednocześnie bronił przed najazdami Tatarów, Wołochów, Turków i Kozaków. Dzięki Sieniawskim powstał potężny zamek otoczony wałami i fosą. O mury tego zamku kresowego niejednokrotnie rozbijały się najazdy nieprzyjaciół.

Na początku XVIII w. córka Adama Sieniawskiego - Zofia, (którą do chrztu trzymali Król August II Mocny i car Piotr I Wielki) wyszła za mąż za księcia Czartoryskiego. Tym samym Brzeżany stały się własnością rodu Czartoryskich. Córka księcia Czartoryskiego - Izabella wyszła z kolei za mąż za Ks. Lubomirskiego. Dzięki niej przebudowany został zamek myśliwski w wiosce Raj pod Brzeżanami na piękny Pałacyk w stylu włoskim. Z kolei córka Księżnej Lubomirskiej wyszła za mąż za hrabiego Potockiego. I w rękach tego rodu był majątek aż do wybuchu II wojny światowej. Dzięki tym rodom miasto rozbudowało się i zdobyło kolejne fundacje. W 1620 roku Adam Hieronim Sieniawski ufundowała istniejący do dziś kościół gotycki tzw. farę. Mikołaj Hieronim Sieniawski ufundował przed wyprawą wiedeńska (1683) na którą ruszył z Janem III Sobieskim, kościół Bernardynów klasztor OO Bernardynów (słynne później miejsce kultu św. Antoniego). W centrum miasta stoi ratusz ufundowany prze ks. Izabellę Lubomirską (1811r), w którym w XIX. mieściło się słynne gimnazjum przeniesione ze Zbaraża. Potockim zaś Brzeżany zawdzięczają wyposażenie pałacyku w Raju i wiele pomniejszych fundacji.

W wyniku najazdu na Polskę 17 IX 1939 Armii Czerwonej Brzeżany dostały się w ręce Związku Radzieckiego i tak było do upadku ZSRR i narodzenia się Ukrainy. Dziś Brzeżany są miastem Ukraińskim.

Wielcy ludzie

Brzeżany od lat budziły zainteresowanie i ciekawość ludzi, ściągając turystów, a stało się to dzięki geniuszowi Juliusza Słowackiego. On to w poemacie "Jan Bielecki" wyczarował wspaniałą przeszłość zamku brzeżańskiego i opisał piękność miasta. Pod koniec XIX w. poeta Kornel Ujejski często bywał w mieście i wiele pisał o niszczejącym zamku i nieposzanowaniu kaplicy zamkowej przez wojska austriackie. Wielkim Polakiem urodzonym w Brzeżanach był marszałek E. Rydz-Śmigły. Tu na cmentarzu do dziś zachował się grób matki marszałka, Marii Rydz. Stąd jako pierwsze (po Krakowie) wyruszały zastępcy strzelców do Legionów Piłsudskiego. Inni wielcy żołnierze to np. bohater spod Rarańczy rtm. Dunin - Wąsowicz (jego dziadek był architektem Napoleona Bonaparte), a w tutejszym 51 pp służyli gen. Marian Kukiel i gen. A.E. Fieldorf ps. "Nil" zamordowany w 1953 r. przez UB. Żołnierze z Brzeżan walcząc we wszystkich XIX w. powstaniach niepodległościowych (listopadowe, krakowskie, styczniowe a nawet w Wojnie Krymskiej) o czym świadczą bogate nagrobki na tutejszym cmentarzu.

W mieście tym przebywali Jan III Sobieski, August II Mocny, car Piotr I Wielki, ks. Siedmiogrodu Rakoczy, Józef Piłsudski. Na potrzeby właścicieli Brzeżan pracowali wybitni artyści: Jan Pfister (Hanusz Sznycerz) mieszczanin brzeżański i rzeźbiarz (m.in. pomnik Ostrowskich w Tarnowie Tarnowie, autor wielu rzeźb we Lwowie) był współtwórcą kaplicy Boimów we Lwowie i kaplicy Sieniawskich na zamku, prof. Marconi - rzeźbiarz wielu nagrobków na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w Brzeżanach wystawił m. im. pomnik Sobieskiego i inni.

Położenie

Miasto Brzeżany leży 86 km na wschód od Lwowa w przepięknej okolicy zwanej niegdyś "podolską Szwajcarią". Położone jest na pograniczu dwóch krain geograficznych Podola i Opola. Otoczone jest z kilku stron przez lesiste wzniesienia: Zwierzyniec (382m), Storożysko (398m) i Jaryszków (408m). Przepływa przez nie rzeka Złota Lipa, która w mieście tworzy staw (pow. 2,5 km 2 ) o tej samej nazwie. Okolica jest częściowo zalesiona.

mgr Witold Goliński

Brzeżany (ukr.Бережани, arm.Բերեժանի) – miasto w zachodniej Ukrainie na Podolu w obwodzie tarnopolskim nad rzeką Złota Lipa, 18 tys. mieszkańców (1991), dekanat halicki. Przemysł szklarski, meblarski i spożywczy.


Information icon.svgOsobny artykuł: zamek w Brzeżanach.
  • Kościół Zamkowy z XVII wieku - zdewastowany z kaplicą grobową Sieniawskich
  • kaplica grobowa Sieniawskich - jedno z dawniejszych najwspanialszych polskich mauzoleów rodowych. Obecnie w całkowitej ruinie. Początek dewastacji zaczął się jeszcze w XIX wieku, kolejne zniszczenia przyniosła wojna krymska. Jej konserwacji w latach 70 XIX wieku podjął się Stanisław Potocki. W czasie I wojny światowej kaplica kolejny raz uległa zniszczeniom, a dzieło całkowitej dewastacji dokonane zostało po 1945 roku, kiedy zabrakło polskich opiekunów tego miejsca.

Kaplica mieściła zespół nagrobków Sieniawskich: Anny Sieniawskiej (z 1574 roku), Jana Sieniawskiego (z 1583 roku), Mikołaja Sieniawskiego (z 1569 roku), Hieronimem Sieniawskim (z 1583 roku), Adamem Hieronimem Sieniawskim (1619), Mikołajem Sieniawskim (1636), Aleksandrem Sieniawskim (1621) i Prokopem Sieniawskim (1626). Nagrobki obecnie są całkowicie zdewastowane. Zdaniem Mieczysława Orłowicza nagrobki w kaplicy w czasie swojej świetności były "godne wawelskich".

W kaplicy znajdowały się m.in cynowe XVII wieczne sarkofagi z postaciami zmarłych na wiekach niemające odpowiednika w sztuce polskiej, które były dziełem wrocławskiego rzeźbiarza Jana Pfistera. Sarkofagi te (4 sztuki) szczęśliwie ocalały, dzięki ich wywiezieniu podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1920 r. do Krakowa. Dziś znajdują się w kryptach na zamku w Pieskowej Skale

Edward Śmigły-Rydz - polski wojskowy i polityk, Marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 roku, urodzony 11 marca1886 w Brzeżanach,


Brzeżany
Informacje na temat kolejnego zjazdu Brzeżańczyków

Historia Brzeżan

Zamek Sieniawskich w Brzeżanach

Mapy miasta i zamku Sieniawskich

Poezja

Galeria zamku i miasta

Napisz co sšdzisz o stronie

Wy�lij SMS-a do znajomych

glosujcie na moja strone a wtedy bede ja aktualizowal



ZAMEK SIENIAWSKICH
Zajmuje niski płaskowyż, oblany wodami rzeki Złota Lipa, która wypływajšc z jednego stawu rozwidla się, otaczała zamek i wpływa do drugiego stawu; pozostały teren stanowiły grunty bagniste, zwiększajšce obronne walory miejsca.

Miasto Brzeżany założył w 1530 roku Mikołaj Sieniawski, pó�niejszy wojewoda ruski i hetman wielki koronny, i zaczšł budować renesansowy zamek; na tablicy erekcyjnej widnieje data 1554. Grzšskie podłoże, na którym stawiano budowlę, wzmocniono wbijajšc wielkš ilo�ć dębowych pali. Na nich posadowiono piwnice o bardzo grubych murach, ze sklepieniami, wsparty na potężnych filarach. Mury naziemne, wykonane z ciosów, również odznaczš się znacznš grubo�ciš.
Zamek, jeden z najstarszych i na Ziemiach Ruskich Korony, jest budowlš niejednorodnš, powstawał od połowy XVI do drugiej połowy XVII wieku i wykazuje cechy pó�nego renesansu oraz wczesnego baroku.

Zamek otrzymał plan nieregularnego pięcioboku. Od południa wielka, półkulista basteja strzegła wjazdu mieszczšcego się w głównym budynku pałacowym. Podobna basteja przy narożniku północno-wschodnim założenia oraz pięcioboczna baszta przy narożniku północno - zachodnim flankowały załamujšcš się pod kštem ostrym kurtynę północnš twierdzy. Mniejsza czworoboczna baszta przy południowo-wschodnim i narożniku obwarowań broniła pałac od wschodu. Baszty i basteje miały rozwinięty system strzelnic na kilku kondygnacjach, w �ród nich także ze skrzyżowanymi dwoma lub trzema otworami strzelniczymi.
Usytuowany od południa, trzykondygnacyjny budynek pałacowy należy do najstarszej czę�ci zamku, wznoszonej być może przy udziale Komasków, w każdym razie wykazujšce pewne elementy pochodzenia włoskiego. Gładkie elewacje pałacu wieńczy kondygnacja attykowa z fryzem arkadowym, w którym umieszczono kluczowe strzelnice. Okna otrzymały profilowane obramienia kamienne. W przyziemiu znajduje się brama o bogatej renesansowej dekoracji rze�biarskiej z herbami Sieniawskich i tablica erekcyjnš. Elewację od strony dziedzińca wzbogacały krużganki arkadowe.

Przy pałacu od strony zachodniej stanšł ko�ciół zamkowy prawie przyległy do murów obronnych, poczštkowo jako jednonawowa, trójbocznie zamknięta �wištynia z około połowy XVI w. W latach 1619-1624 do nawy dobudowano od zachodu kwadratowš w planie kaplicę grobowš z fundacji Katarzyny Sieniawskiej, przykrytš kopułš i zwieńczonš latarniš. Należy ona do grupy kaplic grobowych z XVI -XVII wieku o proweniencji włoskiej, rozpowszechnionych na ziemiach polskich.
Wyposażenie i marmurowe nagrobki Sieniawskich wykonał w latach 1627-1638 Jan Pfister - Holender działajšcy we Lwowie. Przy nawie ko�cioła od strony wschodniej stanęła analogiczna kaplica w latach 30 XVII wieku lub raczej u schyłku XVII, czy na przełomie XVII i XVIII wieku. Powstała prawdopodobnie równocze�nie nowš, barokowš fasadš ko�cioła, trójosiowš i dwukondygnacyjnš, artykułowanš pilastrami w wielkim porzšdku, z bogatš dekoracjš architektoniczno - rze�biarskš, zwieńczonš trójkštnym przyczółkiem. Do kaplicy wschodniej przeniesiono w XIX w. Najstarsze, manierystyczne nagrobki Sieniawskich z drugiej połowy XVI w., rze�bione w marmurze i w alabastrze m.in. przez Holendra Henryka Horsta, a pierwotnie znajdujšce się po bokach ołtarza głównego.

Pozostałe skrzydła mieszkalne zamku, stanowišce obrzeżnš zabudowę wielkiego dziedzińca, były dwu- lub trzykondygnacyjne, otwarte krużganki na dziedziniec i powstały sukcesywnie w cišgu XVII w.
Wnętrza odznaczały się wyjštkowym bogactwem i wspaniało�ciš wystroju, z rze�bionymi w piaskowcu i marmurze portalami i kominkami, z drewnianymi, rze�bionymi stopami pokrytymi złoceniami i polichromiš. Przy wystroju rze�biarskim pracował m.in. Jan Pfister.

W latach 1648, 1655 i 1667 zamek oparł się wojskom Kozackim - pó�niej omijały go siły Tatarskie i Tureckie. Przed 1675 rokiem Mikołaj Hieronim Sieniawskich - hetman polny koronny i wojewoda Wołyński, otoczył zamek czworobocznymi i skomplikowanym systemem kanałów oraz z rewelinem od strony miasta.
Po �mierci 1720 roku ostatniego z rodu Sieniawskich: Adama Mikołaja, majętno�ć przypadła w spadku jego córce Marii Zofii a przez jej małżeństwo z Augustem Aleksandrem Czartoryskim przeszła w ręce tej rodziny; następnie jako posag ich córki Brzeżany stały się własno�ci Lubomirskich, w końcu Potockich, do których należały ponad 100 lat.

Z chwilš wyga�nięcia rodu Sieniawskich skończyły się czasy �wietno�ci zamku. W 1772 roku Brzeżany zajęła Austria. W końcu XVIII wiek zamek nie był już zamieszkały przez wła�cicieli. Zaborcy zlikwidowali bastionowe fortyfikacje, czę�ć zamku zamienili na koszary, wreszcie polecili ówczesnemu wła�cicielowi, Aleksandrowi Potockiemu rozebrać górne piętra pięciobocznej baszty i obniżyć basteję. W połowie XIX wieku w pomieszczeniach zamkowych umieszczono browar, inne budynki, także ko�ciół nadal zamknięte na koszar i magazyny, były dewastowane i ograbiane.
Stanisław Potocki po 1861 roku podjšł prace restauratorskie, zlecajšc w 1876 roku Leonardowi Marconiemu konserwację ko�cioła. Pewne prace wykonano wówczas także w zamku. W czasie działań wojennych w 1916 i 1917 roku artyleria uszkodziła poł.-wsch. Narożnik i skrzydło placowe oraz basteje pół.-wsch., a także dachy sklepienia i przyczółek ko�cioła. W 1920 roku wywieziono do Krakowa sarkofagi Sieniawskich, aby uchronić przed Bolszewikami (znajdujš się one dzi� w kaplicy zamkowej w Pieskowej Skale i na Wawelu). Po wojnie Jakub Potocki ofiarował zamek kwaterujšcemu w ocalałych pomieszczeniach Wojsku Polskiemu. Władze wojskowe postanowiły go odbudować według stanu z 1775. Projekt opracował J. Biegański, ale do 1939 roku zdołano jedynie wykonać pewnie prace zabezpieczajšce. Równocze�nie Potocki (zm. 1934 r.) ustanowił testamentem ze wszystkich swoich majętno�ci fundację majšcš pomóc w zwalczaniu gru�licy i raka. Zniszczenia podczas II Wojny �wiatowej doprowadziły zamek do stanu ruiny bez dachów i stropów. Stojš jeszcze południowe mury pałacu z bramš, bardzo nadwštlone mury ko�cioła, dolne kondygnacje baszty i bastei.

0 komentarzy|817 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:Urodzeni w Skolem
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 23 lut 2011 11:29

Wojciech Jan Tyczyński (ur. 6 stycznia1892 w Skolem, zm. 7 marca1959 we Wrocławiu) - hallerczyk, pułkownikpiechotyWojska Polskiego II RP, dowódca 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Krotoszynie od 28 czerwca1933 do końca września 1939.

Pochodził z wielodzietnej rodziny (woj. stanisławowskie); ojciec jego był robotnikiem. Po maturze, którą Wojciech uzyskał w 1913 r. w Stryju, rozpoczął studia na wydziale prawa Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie. W czasie I wojny światowej wcielony został do armii austriackiej. Po ukończeniu austriackiej szkoły oficerskiej w Klagenfurcie został mianowany na stopień podporucznika, następnie skierowano go na front austriacko-rosyjski potem na austriacko-rumuński. W 1916 r. został ranny. Po wyleczeniu, już jako porucznik, znalazł się na froncie austriacko-włoskim, gdzie w 1918 r. został dowódcą batalionu. Po klęsce Austrii przeszedł z batalionem na stronę włoską.

We Włoszech pełnił służbę w Pułku im. Garibaldiego, a po przybyciu do Francji w 9 Pułku Strzelców Polskich Armii Polskiej gen. Józefa Hallera. W jej szeregach wrócił w 1919 roku do Polski. Będąc kapitanem, jako dowódca batalionu 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Ciężko ranny trafił do szpitala. Za wykazane męstwo i odwagę na polu chwały odznaczony został Krzyżem Orderu Virtuti Militari V kl. i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Po wyleczeniu w stopniu majora wrócił w 1921 do pułku, który stacjonował w Brzeżanach. Dowodził II batalionem, a później objął obowiązki zastępcy dowódcy 51 pp. W 1933 r. wyznaczono go na dowódcę 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej (dawna nazwa; Strzelców Wielkopolskich) w Krotoszynie oraz dowódcą garnizonu. Obok sukcesów szkoleniowych i w dyscyplinie pułk pod jego dowództwem osiągał także sukcesy w innych dziedzinach. Pułk ten szczycił się orkiestrą pułkową, chórem żołnierskim i teatrem garnizonowym. W 1938 r. w czasie kryzysu czechosłowackiego został dowódcą kombinowanego pułku piechoty 25 DP z którym brał udział w zajęciu Zaolzia. Po wykonaniu zadania powrócił do dowodzenia 56 pp. Na tym stanowisku zastała go wojna. Walczył na czele pułku podczas obrony Krotoszyna, w bitwie nad Bzurą, w walkach w Kampinosie. Po przebiciu się do Warszawy brał udział w obronie stolicy. Na mocy rozkazu dowództwa Armii Warszawa płk Tyczyński został dowódcą obrony odcinka od „Filtrów po tory”. Za działania we wrześniu 1939 roku został odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari IV kl.

Po kapitulacji stolicy przebywał w niewoli niemieckiej: początkowo w Oflagu II A Prenzlau, potem w II B Arnswalde, II D Gross Born i Sandbostel koło Bremy. Podczas pobytu w Oflagu II B Arnswalde od 20 grudnia1940 do 28 września1941 był polskim komendantem Oflagu II B (najstarszym). Czas pobytu w niewoli wykorzystał do spisania wspomnień z walk wrześniowych. Po oswobodzeniu przez Anglików przebywał w 112 ośrodku byłych jeńców w Delmenhorst, gdzie opracował sprawozdanie z walk swego pułku.

Do kraju wrócił w 1947 r. i zamieszkał we Wrocławiu. Utrzymywał się pracując fizycznie. Pochowany został cmentarzu w Krotoszynie. Grób jego wymieniany jest jako miejsce godne odwiedzenia. Jego imieniem oraz imieniem pułku, którym dowodził nazwano także ulice niektórych miast Wielkopolski.

Stanisław Głąbiński (ur. 25 lutego1862 w Skolem, zm. 14 sierpnia1941 w sowieckim więzieniu w Charkowie) – polski prawnik, polityk i publicysta.

  • Nauka w gimnazjum w Samborze
  • Studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego
  • 1887 – obrona doktoratu
  • 1888 – wykłady z zakresu ekonomii społecznej na Uniwersytecie Lwowskim
  • 1888 – obrona rozprawy habilitacyjnej. Prace z ekonomii: Pojęcie nauki skarbowej (1889) oraz Reformę waluty w Austrii (1890)
  • 1892 – mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1895 zwyczajnym Uniwersytetu Lwowskiego
  • 1889–1890 – dziekan Wydziału Prawa
  • 1908–1909 – rektor Uniwersytetu Lwowskiego
  • od 1890 – czołowy działacz Narodowej Demokracji. Objął stanowisko redaktora naczelnego Gazety Narodowej. Brał udział w zakładaniu wielu instytucji wyższej użyteczności publicznej w Galicji
  • 1902–1918 – poseł do austriackiej Rady Państwa
  • od 1904 – poseł w sejmie galicyjskim
  • od 1907 – prezes Koła Polskiego
  • od 1910 – prezydent połączonych izb poselskich – austriackiej i węgierskiej. Nawiązał bliską współpracę z politykami reprezentującymi Ligę Narodową, przede wszystkim Janem Gwalbertem Pawlikowskim oraz Stanisławem Grabskim
  • W styczniu 1911 objął stanowisko ministra kolei w gabinecie premiera Reinharda Bienertha. Pełniąc obowiązki szefa tego resortu, przyczynił się w dużym stopniu do spolonizowania administracji kolejowej na terenie Galicji. W tym samym roku odbył podróż do Pragi, gdzie był orędownikiem sprawy czeskiej, pragnął doprowadzić do tego aby Czesi mogli wejść do większości w parlamencie wiedeńskim
  • W październiku 1918 udał się do Warszawy, przyjmując propozycję objęcia teki ministra spraw zagranicznych w rządzie Józefa Świeżyńskiego. Opracował wówczas zasady ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego Odrodzonej Rzeczypospolitej, do którego wybory wyznaczono na 26 stycznia 1919
  • 1919 – poseł do Sejmu Ustawodawczego z listy Związku Ludowo-Narodowego (partii reprezentującej Narodową Demokrację)
  • Niebawem został prezesem Rady Naczelnej ZL-N oraz przewodniczącym klubu poselskiego tego ugrupowania. Funkcję tę piastował także w Sejmie pierwszej kadencji po wyborach, które odbyły się w listopadzie 1922
  • W maju 1923 podpisał w imieniu Związku Ludowo-Narodowego porozumienie z Polskim Stronnictwem Ludowym "Piast" (tzw. pakt lanckoroński), w wyniku którego doszło do powstania centroprawicowego rządu Wincentego Witosa. Głąbiński został w nim wicepremierem oraz ministrem wyznań i oświecenia publicznego
  • W 1926 odegrał znaczącą rolę przy tworzeniu drugiego gabinetu Wincentego Witosa z udziałem narodowej i chrześcijańskiej demokracji, Narodowej Partii Robotniczej oraz "Piasta"
  • 1928–1935 – senator RP, przewodniczący klubu Stronnictwa Narodowego

Na początku września 1939 ewakuował się ze Lwowa wraz z przedstawicielami rządu do Rumunii, skąd po kilku dniach powrócił do Lwowa, gdzie pozostał jego 14-letni syn (również Stanisław – długoletni korespondent zagraniczny PAP).

Aresztowany 18 listopada 1939 w Śniatyniu nad granicą polsko-rumuńską przez NKWD. Przewieziono go do Lwowa, gdzie po przesłuchaniu został osadzony w więzieniu "Brygidki". Na początku 1940 przewieziono go na moskiewską Łubiankę. Skazany na 8 lat za próbę przekroczenia granicy zmarł w więzieniu w Charkowie między 12 lipca a 14 sierpnia 1941. Oficjalną przyczyną zgonu była "niemoc starcza".

0 komentarzy|41 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:Brzeżany - monografia historyczna
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 23 lut 2011 11:24
Dr MAURYCY MACISZEWSKI


BRZEŻANY
W CZASACH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
MONOGRAFIA HISTORYCZNA


W BRODACH 1910
SKŁAD GŁÓWNY W KSIĘGARDI FELIKSA WESTA.

Przedmowa.

Prawie przed trzydziestu laty, w czasie kilkoletniego pobytu w Brzeżanach, powziąłem
zamiar skreślenia historyi tego miasta, wymienionego dwukrotnie w uchwałach sejmowych
jako silnej twierdzy, której Rzpta zachowanie ziem ruskich w XVII wieku zawdzięczała.
Poszukiwanie źródeł na miejscu wydało skromne, ale dosyć korzystne rezultaty, znalazłem
bowiem w archiwum miejskiem przywilej lokacyjny miasta i cztery tomy ksiąg radzieckich
wprawdzie niekompletnych, obejmujących jednak z przerwami całe dwa wieki, w archiwum
hr. Potockich w Raju kilka tomów ksiąg gospodarczych z różnych lat XVII i XVIII wieku,
kilka przywilejów i listów, u cechmistrzów przywileje cech&...

0 komentarzy|967 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:Salzkammergut / Niemiecka Mokra w Gorganach
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 17 lut 2011 12:42

Niemieccy osadnicy z lat kolonizacji józefińskiej XVIII wieku, byli alpejskimi góralami z Salzkammergutu. Osiedlili się oni w czasach cesarzowej Marii Teresy na południowych stokach Gorganów, gdzie założyli wieś Mokra Niemiecka w dolinie Mokranki, liczącą obecnie 540 mieszkańców. W czasie I wojny wieś Mokra Niemiecka stanowiła jeden z etapów postojowych podczas przemarszów grup i oddziałów Legionów Polskich m.in. IV batalionu 2 pułku piechoty kpt. Roi.

Salzkammergut – obszar na pograniczu austriackich landów Górna Austria, Salzburg i Styria, złożony w największej części z gór i jezior. Historycznie stanowił bardzo ważny ośrodek wydobycia soli. Eksploatację jej złóż rozpoczęto już w drugim tysiącleciu p.n.e. Uzyskiwane tą drogą środki dały regionowi zamożność, która przełożyła się na inwestycje w architekturę i sztukę. Za jego perłę uważana jest wioska Hallstatt.

W 1997 region wpisany został, pod nazwą "krajobraz kulturowy Hallstatt Dachstein Salzkammergut" na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie służy przede wszystkim turystyce i rekreacji.

Rejony w Salzkammergut

W skład Salzkammergut wchodzi 10 regionów, które obejmują również jeziora:
0 komentarzy|54 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:BESKIDY
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 17 lut 2011 12:07

Beskidy (cz., słow.Beskydy, ukr.Бескиди, ang.Beskids, niem.Beskiden) – grupa pasm górskich w KarpatachZewnętrznych rozciągająca się od rzeki Beczwy na zachodzie (Czechy) po rzekę Czeremosz (Ukraina) na wschodzie. Szerokość pasma Beskidów wynosi ok. 50-70 km, a ich długość ok. 600 km.

Gustaw Morcinek powiedział o Beskidach:

... Ktoś powiedział, że Tatry to gotyk, Beskidy zaś – barok. Ów barok widzimy nie tylko w kształcie Beskidów, lecz spotkać go można na całej tej ziemi. Skądkolwiek na nią spojrzeć, płynie w miękkich – falistych – łagodnych liniach, i płynie, zdawałoby się na skraj świata..."

Granice Beskidów są określone w tradycji polskiej następująco:

Nieco inaczej granice i podział Beskidów są definiowane w innych krajach, np. na Słowacji.

W Beskidach panuje klimat umiarkowany górski o wzrastających (ku wschodowi) cechach kontynentalnych. Charakterystyczne jest zmniejszanie się rocznej amplitudy temperatur wraz z wysokością.

Wykształciły się tu piętra klimatyczne – szczególnie dobrze widocznie na Babiej Górze – od umiarkowanie ciepłego do umiarkowanie zimnego w szczytowych partiach gór.

Piętra klimatyczne wiążą się z układem piętrowym roślinności. Do wysokości 900 m n.p.m. stoki porastają lasy mieszane, od 900 do 1150 m n.p.m. występują lasy regla dolnego, składające się głównie ze świerka, z niewielką domieszką jodły i buka. Powyżej (od 1150 do 1360 m n.p.m.) znajduje się piętro regla górnego, tworzone przez świerk. W najwyższych partiach występuje kosodrzewina i łąki wysokogórskie (hale).

Tutejszy klimat charakteryzuje się dużą zmiennością pogody, znaczną ilością opadów oraz silnymi i częstymi wiatrami (patrz: halny). Opady w Beskidach przekraczają czasem 1200 mm rocznie powodując powodzie.

Śnieg pojawia się w górach już około listopada i utrzymuje się do kwietnia. Najdłużej pokrywa lodowa utrzymuje się na najwyższych szczytach Beskidu Żywieckiego (Babia Góra, Pilsko). Najobfitsze opady śniegu przypadają na przełom lutego i marca.

0 komentarzy|78 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Inne:Karpaty
Wysłane przez: Monika Rebizant dnia 17 lut 2011 11:54

Na terytorium Ukrainy znajdują się Karpaty Wschodnie, rozciągające się od Przełęczy Łupkowskiej w Polsce do przełęczy Predeal w Rumunii. Jest to największy w Europie Środkowo-Wschodniej łańcuch górski. Zajmowany przez nie obszar jest znacznie większy od drugich w kolejności Gór Krymskich, jednak nie przekracza on 5% całkowitej powierzchni kraju. Karpaty ukraińskie zbudowane są ze skał osadowych - piaskowca, wapienia i łupków krystalicznych.

W skład ukraińskich Karpat Wschodnich wchodzą trzy zasadnicze pasma - od północnego zachodu na południowy wschód: Bieszczady Wschodnie, Gorgany i Czornohora, różniące się wyraźnie krajobrazem. Innymi znaczniejszymi jednostkami są: Połonina Riwna, Borżawa, Połonina Krasna i Świdoweć po stronie zakarpackiej oraz Beskidy Pokucko-Bukowińskie i Połoniny Hryniawskie po stronie galicyjskiej (i bukowińskiej), a także Karpaty Marmaroskie (których grzbietem biegnie granica z Rumunią).

Główny grzbiet Karpat przebiega od Przełęczy Użockiej na granicy z Polską do wierzchołka Stoha na granicy rumuńskiej; przed I wojną światową biegła nim granica Austrii i Węgier, w latach 1920-1938 - granica polsko-czechosłowacka, a następnie (krótko) - polsko-węgierska.

Ukraińskie Karpaty przyciągają polskich turystów pięknymi krajobrazami w dużej części niezniszczone jeszcze przez cywilizację, wciąż niewielka liczba przyjezdnych, brakem szlaków i możliwością biwakowania gdzie się chce, niedostępnością map, szansą przeżycia prawdziwej przygody, o którą w Polsce coraz trudniej. A do tego życzliwość miejscowych mieszkańców i możliwość pobytu w miejscach, które jeszcze 12 lat temu były niedostępne, nawet dla przybyszów z krajów demokracji ludowej.

Krótki opis pasm

Bieszczady Wschodnie

Biegną one wzdłuż głównego grzbietu Karpat od Przeł. Użockiej do Przeł. Wyszkowskiej (Toruńskiej). Najwyższym szczytem jest Pikuj (1405). Główny grzbiet przebiega w południowej części Bieszczadów Wschodnich i dominują na nim krajobrazy połoninne. Natomiast w części północnej, gdzie dominuje pasmo Beskidów Skolskich, przeważają lasy, a w rzeźbie terenu - długie i kręte doliny (łatwo się w nich zgubić).

W Bieszczady Wschodnie można dojechać linią kolejową Lwów - Mukaczewo (przez Stryj), która przecina je mniej więcej w połowie, lub też Lwów - Użhorod (przez Użok) na ich północno-zachodnim krańcu. Ruch jest dużo większy na tej pierwszej. Pociągi podmiejskie kursują między stacjami Stryj - Skole - Ławoczne - Mukaczewo, Lwów - Sambir - Sianky i Użhorod - Wołosianka - Sianky.

Mniej więcej wzdłuż obu linii kolejowych przebiegają szosy prowadzące ze Lwowa na Zakarpacie (większy ruch na szosie do Mukaczewa - kursuje tędy większość autobusów odjeżdżających ze Lwowa). Sieć dróg uzupełniają: szosa Dolyna - Miżhirie przez Przeł. Wyszkowską oraz drogi Nyżni Worota (szosa Lwów - Mukaczewo) - Wołoweć - Miżhirie i Wołosianka Zakarpacka (szosa Lwów - Użhorod) - Pidpolozzia (szosa Lwów - Mukaczewo). Głównymi węzłami autobusowymi w podróży w Bieszczady Wschodnie są: Stryj, Skole, Dolyna, Wołoweć, Swalawa, Miżhirie i Chust.

Połonina Równa

Połonina Riwna leży na południowy wschód od głównego grzbietu Bieszczadów Wschodnich. Jest ona pasmem połoninnym, którego główną część stanowi rozległy płaskowyż z kulminacją Wysokiego (1482), od którego odchodzą ramiona Holicy i Ostrej Hory. Poza górnymi partiami, zbocza porośnięte są lasami.

Komunikację zapewniają linie kolejowe jak w przypadku Bieszczadów Wschodnich, połączone szosą Pereczyn - Polana - Swalawa (kilka autobusów dziennie). Głównymi węzłami autobusowymi, z których można się dostać w Połoninę Równą są Użhorod, Pereczyn i (w mniejszym stopniu) Swalawa. Nie należy się nastawiać na możliwość podróży szosą Pidpolozzia - Wołosianka (co najwyżej do Zdeniowej).

Borżawa

Borżawa (lub Połonina Borżawa) położona jest na południe od Bieszczadów Wschodnich, a na południowy wschód od Połoniny Riwnej. Spośród sąsiednich pasm wyróżnia ją krajobraz o charakterze częściowo wysokogórskim (w wyższych partiach), ze stożkowymi wierzchołkami. Jej najwyższy wierzchołek to Stih (Stohy, 1679). Duża część terenu jest całkowicie odkryta, natomiast niżej zbocza są zalesione.

W Borżawę można się dostać szosami Swalawa - Dowhe - Chust / Irszawa oraz Nyżni Worota - Wołoweć - Miżhirie - Chust. Najbliższe stacje kolejowe to Wołoweć, Swalawa i Chust. Główne węzły autobusowe zapewniające dojazd w Borżawę to Chust, Miżhirie, Dowhe, Swalawa i Wołoweć; kilka autobusów dociera do Bereznyków i Lysyczowa.

Gorgany

Główny grzbiet Gorganów przebiega od Przeł. Wyszkowskiej przez Popadię, Sywulę, Bratkowską do Przeł. Jabłonickiej (Tatarskiej). Na północny wschód od niego położone są pomniejsze pasma, z których najważniejsze to Arszyca i grupa Doboszanki. Do grupy Popadii natomiast zaliczane są masywy leżące między głównym grzbietem a Połoniną Krasną - z Piskonią i Strimbą. Najwyższy szczyt to Sywula (1836).

Gorgany są prawie w całości zalesione lub porośnięte kosówką, w której ścieżkę niekiedy trudno zlokalizować, a przedzieranie się przez nią bywa trudne. Odkryte są jedynie szczyty (i to nie wszystkie), a większe obszary - głównie na Arszycy, Bratkowskiej, Połoninie Długiej i w grupie Doboszanki.

Gorgany są pasmem rozległym, stąd też istnieje wiele możliwości dojazdu. Jedyna linia kolejowa to Lwów - Rachów, od której w Delatyniu odchodzi łącznik do Kołomyi na linii Lwów - Czerniowce. Pociągi podmiejskie kursują między Rachowem a Iwano-Frankowskiem i Kołomyją.

Od strony zakarpackiej głównymi drogami są: Chust - Miżhirie (- Dolyna), Chust - Synewirska Polana (z łącznikiem do Miżhiria), Tereswa - Uść-Czorna i Chust - Jasinia (- Nadwórna). Główne węzły komunikacji autobusowej to Miżhirie, Kołoczawa, Chust, Tiaczów, Uść-Czorna, Jasinia; autobusy dojeżdżają do Synewirskiej Polany i za Uść-Czorną. Do Chustu (a najdalej - do Sołotwyna) można dojechać pociągiem ze Lwowa przez Stryj lub podmiejskim.

Od strony galicyjskiej komunikacja autobusowa działa na drogach Iwano-Frankowsk - Nadwórna - Jasinia, Nadwórna - Bystrycia (Rafajłowa), Dolina - Miżhirie, Kałusz - Dolina, Kałusz - Perehinśke - Osmołoda, Iwano-Frankowsk - Maniawa / Jabluńka. Główne węzły komunikacyjne to: Iwano-Frankowsk, Nadwórna, Jaremcze, Kałusz, Dolina. Na trasie Iwano-Frankowsk - Jaremcze - Worochta kursują prywatne busy.

Połonina Krasna

Połonina Krasna leży na południe od grup Popadii i Busztuła w Gorganach. Jej krajobraz jest połoninny, ale stoki są zalesione w większym stopniu niż w sąsiednim Świdowcu. Od głównego grzbietu odchodzą na południe trzy długie ramiona. Najwyższym wierzchołkiem jest Gropa (1568).

Autobusy kursują do Kołoczawy i drogą Tereswa - Uść-Czorna - Komsomolsk (Niemiecka Mokra) , a także z Tiaczowa i Chustu do wsi u południowego podnóża pasma.

Pasmo Świdowca rozciąga się z północnego zachodu na południowy wschód, na południe od Połoniny Czarnej w Gorganach, a na przedłużeniu linii Pip Iwan - Petros. Główny grzbiet prowadzi z Bliźnicy (najwyższy szczyt, 1883) przez Tatulską i Podpulę do Berliaski. Na południe odchodzą odeń długie ramiona, w dużej części odsłonięte i z wyraźnymi ścieżkami. Niższe partie są porośnięte lasem. Jest to jedno z najbardziej malowniczych pasm w ukraińskich Karpatach.

W Świdowiec możemy dojechać koleją - linią Lwów - Iwano-Frankowsk - Rachów lub Lwów - Użhorod - Sołotwyno (pociągi podmiejskie do Rachowa z Iwano-Frankowska i Kołomyi). Autobusy kursują na trasach Tiaczów - Uść-Czorna - Łopuchów (Brusturów), Chust - Rachów - Jasinia - Nadwórna - Iwano-Frankowsk, Rachów - Kobylecka Polana - Wodycia, Jasinia - Czarna Cisa, a prawdopodobnie również z Tiaczowa do Wodyci i Kobyleckiej Polany.

Czarnohora

Pasmo Czarnohory rozciąga się od Przełęczy Jabłonickiej (Tatarskiej) do przełęczy między Popem Iwanem a Stohem. Jest jedynym pasmem ukraińskich Karpat o charakterze typowo wysokogórskim. Główny grzbiet i boczne ramiona Pietrosa, Smotreca i Kostrzycy (w głównej części) są całkowicie odsłonięte i skaliste. Niżej zbocza są porośnięte lasami, ale w przeciwieństwie do Gorganów, ścieżki są w większości wyraźne. Kosówka i zanikające ścieżki bywają jednak problemem - np. w rejonie na południowy wschód od Smotryca. Najwyższym wierzchołkiem jest Howerla (najwyższy szczyt Ukrainy, 2058).

Główny odcinek grzbietu przebiega od Popa Iwana (niekiedy zwanego Czorną Horą lub Czornohorcem) do Howerli. Następnie główny grzbiet schodzi przez Kukul do Przełęczy Jabłonickiej, jednak znaczniejsze jest boczne ramię Pietrosa.

Zachodnim skrajem Czarnohory przebiega linia kolejowa Lwów - Rachów; pociągi podmiejskie kursują na trasie Rachów - Iwano-Frankowsk / Kołomyja. Komunikacja autobusowa działa na drogach Chust - Rachów - Jasinia - Nadwórna - Iwano-Frankowsk, Tatarów - Worochta, Kołomyja - Kosów - Werchowyna (Żabie), Worochta - Werchowyna (mniej autobusów niż na dwóch poprzednich), Rachów - Łuhy, Werchowyna - Burkut (z odgałęzieniem do Dzembroni).

Prywatne busy kursują na trasach Iwano-Frankowsk - Jaremcze - Worochta i Worochta - Foreszczenka - Zaroślak. Główne węzły komunikacyjne zapewniające dojazd w Czarnohorę to: Chust, Rachów i Jasinia (po stronie zakarpackiej) oraz Iwano-Frankowsk, Nadwórna, Jaremcze, Worochta, Werchowyna, Kosów i Kołomyja (po stronie galicyjskiej).

Część masywu Czarnohory znajduje się w parku narodowym, do którego wstęp jest płatny. Na drodze Worochta - Zaroślak posterunek parku narodowego znajduje się w Zawojeli. Opłata wynosi (VII 2001) 1,50 hrn + 33% VAT; należy się zawsze domagać paragonu (kwytánciji), w przeciwnym razie zapłacimy drugi raz przy opuszczaniu parku. Jeżeli do rezerwatu wchodzimy drogą, na której nie ma punktu poboru opłat, to zapłacimy przy opuszczaniu parku narodowego (o ile na naszej drodze będzie punkt poboru).

Tereny znajdujące się na południe od Popa Iwana znajdują się już w strefie przygranicznej. Na pobyt w niej należy mieć zezwolenie od komendanta strażnicy (zastáwy) w Bohdanie lub Szybenym (w tym drugim przypadku teoretycznie należy się uprzednio zarejestrować w placówce spraw wewnętrznych w Werchowynie, ale znamy przypadki, że bez tej rejestracji ludziom udało się przekonać strażników do przepuszczenia ich). Na drodze do Burkutu strefa przygraniczna zaczyna się we wsi Zelene, ale nie będąc niepokojonym przez nikogo można autobusem dojechać aż do Jawirnyka.

Karpaty Marmaroskie

Pasmo to rozciąga się na południe od Białej Cisy i na zachód od Czarnego Czeremoszu; również główny grzbiet Karpat między Popem Iwanem a Stohem zalicza się w części już do Karpat Marmaroskich. Krajobraz tego pasma jest typowo wysokogórski, jednak jego eksploracja utrudniona przez fakt, że głównym grzbietem przebiega granica ukraińsko-rumuńska. Zezwolenie na wycieczki można uzyskać w strażnicach w Bohdanie i Szybenem, i to praktycznie tylko na wejście i zejście tą samą trasą. Najwyższym wierzchołkiem dostępnym z Ukrainy jest Pip Iwan Marmaroski (1940), natomiast w całych Karpatach Marmaroskich najwyższy jest znajdujący się na terytorium Rumunii Farkaul na ramieniu odchodzącym z Nieneski.

Możliwości dojazdu są identyczne, jak w południową część Czarnohory, a więc drogą Rachów - Łuhy lub Wechowyna - Burkut.

Połoniny Hryniawskie

Są one usytuowane między Czarnym a Białym Czeremoszem. Krajobraz jest w dużej części połoninny, pozostała część jest zalesiona. Dojazd autobusem z Kołomyi przez Werchowynę (czasem bezpośrednio) do Burkutu, Zamahory, Krasnoiły, Hołów i Hołoszyny, a w dolinę Białego Czeremoszu również od strony bukowińskiej z Wyżnyci (miasta-bliźniaka Kut). Od przełęczy Watonarki zaczyna się strefa graniczna, pilnowana przez strażnice w Szybenym i Kalynyczach w dolinie Perkałabu.

Beskidy Pokucko-Bukowińskie

Najbardziej znana, choć i tak rzadko odwiedzana przez polskich turystów, jest część północna tego pasma, nazywana Beskidami Pokuckimi lub Huculskimi. Zajmuje ona obszar między Prutem a Czeremoszem. Jest to pasmo o stosunkowo łagodnych stokach. Grzbiety są zwykle odsłonięte, a zbocza w dużej części porośnięte lasami, jednak gęstość siedzib ludzkich i dróg powoduje, że trudno się tu zgubić.

W Beskidy Pokuckie można łatwo dojechać koleją (linie Lwów - Rachów, Lwów - Czerniowce, Delatyń - Kołomyja). Autobusy kursują po okręgu Kołomyja - Delatyn - Worochta - Wechowyna - Kosów - Kołomyja i docierają równiże do wiosek takich jak Riczka, Bereżnycia, Kosmacz czy Berezów. Najważniejszymi węzłami komunikacji autobusowej są: Kołomyja, Kosów, Werchowyna, Worochta i Jaremcze. Pociągi podmiejskie i busy na trasie Worochta - Delatyn pozwalają na jednodniowe wypady ze stałej kwatery.

0 komentarzy|118 odsłon|Pokaż pełny artykuł
Wizyt
0003319